TURHAN SELÇUK (1922, MİLAS - 2010, İSTANBUL)

Turhan Selçuk, 1922 yılında, Milas, Muğla’da dünyaya geldi. Henüz ortaokula giderken, Adana’da çıkmakta olan Türk Sözü adlı gazetede ve İstanbul Kanatlarımın Altında’da yayınlanmakta olan Şut adlı spor dergisinde karikatürleri yayınlandı.

Turhan Selçuk, 1943 yılında, dönemim en önemli mizah dergilerinden birisi olanAkbaba’da çalışmaya başladı. Akbaba’yı Tasvir ve Aydede takip etti. Halit Karay’ın çıkarttığı Aydede’de, başçizer olarak çalıştıktan sonra, kardeşi İlhan Selçuk ile beraber 1952 yılında 41 Buçuk ve 1956 yıllında Dolmuş adlı mizah dergilerini çıkarttı.

Çeşitli mizah dergilerinin yanı sıra, sırasıyla Yeni İstanbul, Yeni Gazete, Akşam, Milliyet, Cumhuriyet gazetelerinde karikatürleri düzenli olarak yayınlanan Selçuk, 1957yılında, Milliyet gazetesinde çalışırken çizmeye başladığı Abdülcanbaz karakteri ile popülerliğini arttırdı. İlk olarak Aziz Nesin tarafından senaryoları yazılan ve bir süre deRıfat Ilgaz’ın senaryolarından uyarlanan Abdülcanbaz, serinin başlamasından kısa süre sonra Turhan Selçuk’un senaryo yazımını da üzerine almasıyla tek kişi tarafından yazılan ve çizilen bir seri haline geldi. 1957-1987 yılları arasında aralıksız yayınlanan Abdülcanbaz, 1987 yılında yayın hayatına kısa bir ara vermiş olsa da, 1994 yılında tekrar yayınlanmaya başlandı.

PTT 1991 yılında “Türk Karikatür Sanatı” başlıklı seri kapsamında Turhan Selçuk'un yarattığı "Abdülcanbaz" çizgi karakterini konu alan bir posta pulu çıkarmıştı.

Ödülleri

 

    * Bordighera Altın Palmiye (1956)
    * Gümüş Hurma (1962)
    * İppocampo Ödülü (1970)
    * Sanatçılar Birliği "Halkın Sanatçısı" Ödülü (1973)[2]
    * Vercelli Ödülü (1975)
    * Gazeteciler Cemiyeti "Yılın Karikatürcüsü" Ödülü (1983)[2]
    * Sedat Semavi Vakfı Görsel Sanatlar Ödülü (1984)
    * Cumhurbaşkanlığı Büyük Sanat Ödülü (1997) [4]

Albümleri

 

    * Turhan Selçuk Karikatür Albümü (1954)
    * 140 Karikatür (1959)
    * Turhan 62 (1962)
    * Hiyeroglif (1964)
    * Hal ve Gidiş Sıfır (1969)
    * Söz Çizginin (1979

Abdülcanbaz karakteri 1991 yılında PTT tarafından posta pulu olarak basıldı ve tiyatro, sinema uyarlamaları yapıldı. Ünlü karikatürist, Altın Palmiye (1956) ve Gümüş Hurma (1962), İppocampo (1970), Vercelli (1975), Sedat Semavi Vakfı Görsel Sanatlar Ödülü (1984), Cumhurbaşkanlığı Büyük Sanat Ödülü (1997) gibi yurt içinden ve dışından pek çok büyük ödüle layık görüldü.

Turhan Selçuk, 11 Mart 2010 perşembe günü, karın içindeki aort damarının yırtılması nedeniyle ameliyat olmasından bir gün sonra, yoğun bakımda bulunduğu Acıbadem Maslak Hastanesi’nde hayata gözlerini yumdu.

Usta çizerin adını taşıyan Turhan Selçuk Karikatür Evi ve Turhan Selçuk Parkı, sanatçının doğduğu yer olan Milas'ta 23 Nisan'da açıldı.

Abdülcanbaz parkta !

Milas Belediyesi tarafından restore edilen Hacialiağa Konağı, iki kattan oluşuyor ve bir bahçesi bulunuyor. Turhan Selçuk Karikatürlü Ev’de, Turhan Selçuk’un yapıtlarının yanı sıra kişisel eşyaları, çizim malzemeleri, basında hakkında çıkmış yazılar da sergileniyor. Milas Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü’nün eski hizmet binasının bulunduğu Hacıapti Mahallesi’nde açılan Turhan Selçuk Parkı’nın duvarlarını Turhan Selçuk’un büyük boy karikatürleri süslüyor. Burada çocuklar hem oynuyorlar, hem de Turhan Usta’nın karikatürlerini izliyorlar. Parkın içinde ayrıca Milas halkının spor yapması için açık hava spor kompleksi de bulunuyor.

Milas halkı, hemşerileri Turhan Selçuk’un adını ilçede yaşatabilmek için her türlü çabayı gösteriyorlar. Herkes işin bir kenarından tutuyor. Bu projelerin hayata geçirilmesinde Milas Belediye Başkanı Muhammet Tokat’ın, Milas Belediyesi’nin tüm personelinin yanı sıra Kamil Masaracı, Milas Sanatçılar Derneği Başkanı Mehmet Nergiz ve Bülent Örkensoy’un katkıları çok büyük.

Aynı zamanda bu yıl ilki düzenlenen Turhan Selçuk Uluslararası Karikatür Yarışmasına da ilçe ev sahipiliği yapıyor.